Considero que unha obra de arte impresiona moito máis cando fuxe do artificio, de todo ese rebumbio de aduvíos innecesarios que adoitan colocar hoxe os tipos listos da industria en todos eses productos que nos queren vender. Por enriba de toda esa trapallada hai xente cunha sensibilidade exquisita, e cancións que non chegarán a ningun “top-ten”, pero que emocionan dunha maneira extraña. Emocionan tanto que resulta doado decatarse de que a industria é eso: unha industria. E a arte é outra cousa. E acabouse.

Considero tamén que a industria aproveita a tremenda atracción das imaxes (son unha vítima agradecida desa enfermidade) pra introducir nos nosos miolos consumistas a dualidade “top-ten” / corpo perfeito. Logo resulta que a loira despampanante non sabe cantar, pero como sacude as nádigas quenindiós pois xa quedamos todos contentiños. Noxento.

O Lenine, por sorte, non ten un corpo perfeito e mesmo resulta algo feocho. Ata que abre a boca e entón queda ún coma apalambrado, mirando pra o ár coma se choveran volvoretas… Naturalmente isto son cousas que lle pasan a este que vai comigo, pero se cadra non me pasan só a min… Xa diredes.

Vai un vento morno cantaruxando por entre os plátanos dos xardins públicos. Un arrecendo a polbo de cobre que nace tras das portas dos bares e se achega as terrazas onde os da terra parolan sen medida e os visitantes botan a ollada polos tellados e os soportais de pedra. As crianzas perséguense entre sillas de brillos alumínicos pola encosta da praza. Dende a fiestra unha cecáis Marica labra fíos de fío e compón patucos para os netos que son ou que serán, quén sabe.

O sol cae por entre as casas nas ruas estreitas e sombrizas e non reclama nada. Abóndalle unha ollada curiosa polas portas abertas. Esqueceuse unha chave. Unha morena esguía engatuña sen medo polo balcon e guinda o corpo miúdo na baranda granito. Virona os pardaregos e non dixeron nada e foron visitar aquen balcón aberto. Van moitos pola rúa e ninguén cala. É xente faladoira que gosta da retranca, do erotismo cotián e a brincadeira. Por tras das casas e as cubertas de tella o sol achégase ao mar. Xogan uns instantes cando se atopan e xa se van bicando antes de escaparen da vista do mundo.

A calor vai nas pedras, percorrendo as rúas, preguiceira. Saíu Carme a esperar por se alguen esperaba. Sentou nunha cadeira que sofre a súa ausencia e as ausencias dos outros. Han chegar, sempre chegan. Esmorecendo a luz, o vento ven do río e trae bandeira branca. Van abanos nas mans das veciñas, sentadas nas portas cunha brasa prendida no bico. Falan da vida toda e a vida vai pasando.

Pasa un melro chiando na noite que se achega.

Volve o pardal a casa porque sabe que o esperan.

Vai a vida e a noite nas pedras

En Ribadavia.

Paraiguas de lletres per a la Montse

 

Os segundos acougan dentro dela. A calma é o lugar onde reina dende sempre, entre os seus tecidos e as súas revistas, as chamadas ao súper e os irónicos sorrisos que esperta o aparello de radio, ancorado na parede coma un elemento imprescindibel prá vida. Os domingos pola mañá escoita a misa polo televisor. Vai e ven e cando lle acae responde a alguna das letanías do cura do mesmo xeito automático co que retira os cabelos de diante dos ollos. Y con tu espíritu. Cando remata as tarefas que viña facendo sempre atopa outra cousa. Pasa o pano polo contorno esmorecido dos cadros do salón, ordea os periódicos ou compón as voltas dondas das cortinas. Dentro dela bulen as lembranzas, retallos de días pasados para outros, os tempos idos convertidos nunha versión actualizada do presente.

Vai tempo xa que non hai visitas. As netas van criadas, e os fillos remataron por aceptar a súa dureza de carácter, o seu íntimo e invencibel convencemento de que as verdades non doen porque son verdades. As rapazas non encaixaban na súa realidade ordeada e programada ao minuto e non pasou moito tempo sen que llelo fixera saber sen pensalo moito. As noras tomaron a posición que os fillos non ousaban nen maxinar e ao cabo de pouco tempo as visitas foron espaciándose máis e máis ata que xa deixaron de ser necesarias. Resultoulle doado reducir as tensións creadas. Unha rápida visita ás casas respectivas facía esquecer pronto aquelas ausencias que os fillos soportaban mal, as rapazas non terminaron nunca por entender e as noras aceptaban con certo alivio. Todos contentos.

Na primavera acude ao balneario de Arnoia, onde traballa dende que o mundo é mundo unha irmá da que fora a súa nai, unha muller grande e abondosa en tódolos sentidos. Nunca se ven se non é nesa ocasión na que o mundo reverdece baixo das choivas caprichosas e o sol xa cobizoso da marzada. Longos paseos á beira do rio, comida sana e escasa, misas, e algún libro dos catro ou cinco que relé unha e outra vez. Cumios treboentos nas páxinas marelas e no fondo lonxano do horizonte. A paz que a familia non estraga co teléfono que tan molesto lle resulta. Fala moito con Don Blas, un cura que aceptou moi de mala gana renunciar ás misas en latín e aínda se permite de cando en vez voltar ás antigas prácticas eclesiáis cando a asistencia ao culto é cativa. E cando calan, calan, sen que o silencio, que sempre acontece ao remate das camiñadas chegue a molestalos. Ela bícalle a man, el toma contacto coa fronte despexada da muller e sen máis despídense cunha sensación de ter cumprido con algunha obriga que ninguén máis no mundo podería chegar a comprender.

A volta do balneario adoita sumila nunha sorte de nube carregada de choivas interiores que a obrigan a permanecer pechada na habitación por longos períodos de tempo nos que non se permite desatender as tarefas da casa, se ben deixa que Anuncia, a muller que lle fai as voltas, ocupe algúns espazos nos que normalmente non permite ningún tipo de intrusións. A devoción acada máis intensidade e o cabodano do pasamento do seu irmán, morto en circunstancias tráxicas, marca o comezo dun período no que ninguén conta xa coa súa presenza. Ás veces sae da habitación e camiña paseniño polo corredor, deténdose mentres mira cara as pólas dos bidueiros do río, co rosto bañado nun pranto manseniño e silencioso na luz do serán.

Coa proximidade da calor se lle aleda o ánimo, devólvelle a Anuncia ás tarefas que lle son propias no resto do ano, e recobra a disposicón de carácter que lle é máis natural. Nas tardes xa máis cálidas abre as fiestras da galería e ocupa unha cadeira de bimbio dende a que enche o tempo entre miradas ás rúas inzadas de rapaces, a voltas coas agullas que enredan na lá, como quen gusta de lle levar a contra á natureza.

Agora son as mañás as que a ven camiñar con determinación cara a eirexa, prá primeira misa do día que axuda a levar millor os rigores das tardes do verán. Camiño de volta pasará pola farmacia se cadra, ou pola pescadería, cambiará algún comentario con algunha veciña e sen tardar volverá á súa torre.

O sol penéirase agora polas regandixas das persianas pintadas de branco que deixan no chan as pegadas da pintura xa reseca polo sol. Cae o astro coa preguiza de quen deixa atrás a pel morna que conxurou as soidades da noite e no ceo nace unha tristura que tinxe a luz dunha grisalla de cinza. As sombras cúbrenlle as costas antes de que chegue a decatarse de que o día se vai. Polas fazulas báixalle unha luz lene que a envolve na lentura amábel do amante debecido, e as máns moven as agullas que se abalan sobre dos peitos xa vencidos, nun vals que non ten fin. De cando en vez levanta a cabeza a permanece así, dona dos segundos, os minutos e as horas, acougada, dominando sen esforzo a agonía vermella do día.

Non sei se o mundo podería ser sen ela. Se o reloxo sería quen de marcar o ritmo dos días e das noites. Se as fontes nacerían do mesmo xeito cantereiro ou os pardaregos voltarían á casa cada noite cabo das crianzas. Ollo pra ela na coitada despedida do serán, fitando a sua imaxe fráxil coma un xílgaro, os cabelos recolleitos sen vontade de facerse presentes, e non sei se esa imaxe ten que ver coa muller que coñezo. Coa torre indestructibel que chora mareas salgadas cada primavera pero non esqueceu por un día o pó insignificante que apusa enriba dos marcos das portas. Lembro a miña afouteza de cando eran trinta coarenta ou cincuenta as primaveras e sei ben canto máis valen as súas mans miúdas, os seus pasiños breves. Daquela na lembranza revive a irreductibel ansia das súas noites de noiva nova. E volvo á vida nun sorriso que o tempo non me pode negar.

Agora, no contraluz do serán que xa morre, vexo a quen armou a complexa e indefensa trama desto que agora son. Un neno de cen anos que precisa da súa presenza como as praias precisan das mareas.

Eis aquí… un cantor maldito polo tempo, mais non pola memoria. Non hai tanto era ben complicado atopar algo deste grande cantor nas adegas sobrealimentadas do llutub. Aquí volo deixo, e se non o desfrutades ide correndiño onda o doutor que a cousa é seria.

Mágoa dunhas boas imaxes, seino. Non se pode ter todo.

A letra: http://www.noticiasdosarcos.com/forum/message.asp?IdMsg=5902&idForum=1  Non pode estar máis de actualidade.

E vou e dígolle, “De feito levan o cura dentro”.

E quédome tan pancho.

Hai días que non sei quén raio me goberna…

Adentro, na memoria, os paxaros dos tempos a chiar pola conta dos anos que non para, polos ollos que foron non sei onde, e ficaron aló sen tan siquera mandar dúas letriñas, lonxe pra sempre da tenrura das mans e da pupila que noutro tempo era a fonte de todo. Na boca unha tristura fonda de calendario, a pegada do vento que abre camiño cara unha estación onde a luz vai esmorecendo ao compás das cousas que non volven, e o reloxo vai levando conta das perdas e as derrotas, as perdas e as derrotas…

É entón, neses últimos minutos nos que o día pecha as portas e a noite acolle cobizosa a pegada lúbrica do sol, cando é posibel decatarse de que hai una paz que non nos pode arrebatar ningún imperio.

(Fotos: Capela de Sta. María e encoro de S. Martiño. Petín – A Rúa, terras de Valdeorras.)

Debe de haber uns cantos miles de maneiras de sentirse mal. Hainas que teñen que ver mesmo co tempo, ou iso din. Outras, co estado das finanzas. Outras co estado das afectividades, sempre complexo. E logo hai outras que cáseque nin se poden explicar, porque por moitas voltas que lle deas, non acabas de saber.

E logo están aquelas que se poden identificar sen problema de ninguna clas. Asumilas é outra cousa. Aquelo de decir, “é que non me aguanto”, sabendo positivamente que se o contas non hai quen cho crea.

Eu, ou este que vai comigo, vai ti saber, porque que non son quen de afirmar  se o coñezo de verdade, levo un par de semanas sen pc. Ou pérsonal compiuter, que din os máis modernos. E sinxelamente, non me aturo. Estou por presentar unha denuncia contra o que ven de escribir estas letras.

E se non o fago é porque non teño ordenador. Aí estamos !!

(E sendo “pérsonal”, o do traballo non conta, xa comprenderedes).